Otwarcie wystawy Wielka Wojna nad Dolnym Sanem

  • data: 10 listopada,g.17:00
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

Zapraszamy na wernisaż wystawy "Wielka Wojna nad Dolnym Sanem" już w najbliższą sobotę o godz. 17:00  w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli, ul. Sandomierska 1.

  • Drukuj
  • E-mail

100. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości to znakomita okazja, by przybliżyć wydarzenia, które bezpośrednio przyczyniły się do zrzucenia jarzma zaborców. Prezentowana wystawa koncentruje się wokół najistotniejszych wątków Wielkiej Wojny w regionie nadsańskim oraz losach jego mieszkańców w tym dramatycznym czasie. Podczas I wojny światowej zginęło ok. 10 mln żołnierzy różnych narodowości. Dla prawie czterech tysięcy z nich miejscem wiecznego spoczynku stały się cmentarze wojenne założone w widłach Wisły i Sanu bezpośrednio wskutek krwawych walk toczonych od Rozwadowa po Tarnobrzeg przez żołnierzy państw centralnych i Rosji. Po obu stronach tego światowego konfliktu w bratobójczej walce brali udział także Polacy, wcieleni do zaborczych armii. Zmobilizowanych z dawnego powiatu tarnobrzeskiego w wieku od 21 do 37 lat przydzielano głównie do 17 lub 40 pułku piechoty armii austro-węgierskiej stacjonujących w Rzeszowie. Ok. 200 ochotników z powiatu wstąpiło do Legionów Polskich.

Istotny fragment ekspozycji poświęcony będzie udziałowi mieszkańców Dolnego Nadsania w legionach i wsparciu, jakie otrzymywali od lokalnej społeczności. Na tę część wystawy złożą się przede wszystkim militaria, odznaczenia, druki ulotne, fotografie i biogramy legionistów. Istotnym elementem ekspozycji jest przybliżenie twórczości artystycznej legionów: pieśni i utworów poetyckich, które towarzyszyły żołnierzom w ich drodze do wolności i stały się swoistą kroniką bojów legionowych, a które weszły do kanonu twórczości patriotycznej.

Przypomnimy także dramatyczny przebieg działań militarnych. Od sierpnia do września 1914 region stał się miejscem koncentracji austro-węgierskiej 1 Armii przed ofensywą na Lublin, a później jej walk odwrotowych. Po raz drugi front zatrzymał się tu w okresie od 9 października do 3 listopada 1914 roku, kiedy doszło m.in. do zaciekłych walk pod Rozwadowem. Wreszcie ostatnie walki przetoczyły się tędy w czerwcu 1915 roku podczas tzw. odwojowania Galicji przez państwa centralne. W tej części ekspozycji zaprezentujemy typowe uzbrojenie piechura i kawalerzysty, broń strzelecką i białą obu stron konfliktu, jaką widzieli mieszkańcy regionu jesienią 1914 i latem 1915 roku. Historycznym artefaktom towarzyszyć będą materiały ilustracyjne, unikatowe fotografie zaprezentowane w formie tradycyjnej i cyfrowej. Istotnym elementem tej części wystawy jest blok prezentujący sylwetki mieszkańców Nadsania, poddanych monarchii habsburskiej zmobilizowanych i biorących udział w walkach na frontach I wojny. Narratorami tej początkowej fazy wojennych wydarzeń są trzy wyjątkowe postaci: gen. Tadeusz Jordan Rozwadowski, gen. Juliusz Bijak oraz malarz Wojciech Kossak. Decydującym kryterium tego wyboru narratorów była ich obecność w regionie nadsańskim w pierwszych tygodniach wojny oraz pozostawione przez nich opublikowane wspomnienia.

Po zakończeniu Wielkiej Wojny Dolne Nadsanie było wielkim pobojowiskiem. Wprowadzeniem do kolejnej części wystawy będą rysunki dokumentujące zrujnowane miejscowości: Rozwadów, Nisko, Ulanów i Rudnik nad Sanem. W 1918 roku wykonał je Stanisław Janowski malarz i legionista. Pewnym symbolicznym zwieńczeniem działań wojennych i niepodległościowych dążeń lokalnych działaczy stał się dzień 2 listopada 1918 roku. Wtedy to w nieistniejącej już dzisiaj wsi Brzóza (powiat stalowowolski) na granicy zaborów austriackiego i rosyjskiego mieszkańcy Radomyśla i okolicznych wsi obalili słupy graniczne symbole ponad wiekowego rozdarcia ziem polskich. Tablice z dwugłowymi orłami dawnych monarchii znajdą się na ekspozycji.

Na wystawie obecna będzie też tematyka najbardziej tragicznych pozostałości Wielkiej Wojny, licznych mogił i cmentarzy, które na stałe wpisały się w nadsański pejzaż. W kolekcji Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli znajdują się eksponaty pochodzące z prac archeologiczno-ekshumacyjnych prowadzonych w latach 2014–2017 na cmentarzach z czasów I wojny światowej w Zdziarach, Domostawie i Kłyżowie. Na ekspozycji zaprezentujemy tylko część z tego unikatowego zbioru. Będą to głównie fragmenty umundurowania, jak również drobne metalowe dewocjonalia. Wyjątkowymi znaleziskami są egzemplarze tzw. emblematów pułkowych oraz medale. Dodatkowo zostanie zaprezentowany materiał filmowy i fotograficzny dokumentujący przebieg prac archeologicznych i ekshumacyjnych w terenie.

Wystawie towarzyszy dedykowany program edukacyjny, który obejmuje lekcje muzealne i warsztaty plastyczne.

 

Czas trwania wystawy:

10 listopada 2018 – 10 lutego 2019

aktualności

RODZINNA NIEDZIELA Muzyczny Dzień Babci i Dziadka w Muzeum

Zapraszamy wszystkie Babcie i Dziadków z Wnuczętami do wspólnego odwiedzenia naszego Muzeum w prz ...

Noworoczne kolędowanie w Muzeum Regionalnym

Pozostajemy w klimacie Świąt Bożego Narodzenia i serdecznie zachęcamy do wspólnego kolędowania ...

Ferie ze sztuką

Jak co roku zapraszamy dzieci w wieku 7-12 lat do udziału w półkoloniach w Muzeum. Odbędą się ...

Szkoła Rysunku i Malarstwa „Karpiński”

ROZPOCZNIJ Z NAMI SWOJĄ ARTYSTYCZNĄ PRZYGODĘ ...

Ważna informacja!

Informujemy że w dniach 25 - 26.12.2018, 31.12.2018 oraz 1.01.2019 Muzeum jest nieczynne ...

WIGILIA ROZWADOWSKA W MUZEUM

W ubiegły piątek 14 grudnia 2018 roku, w ramach projektu „Modelowanie kompleksowej rewitalizacji ...

Rodzinna niedziela w Muzeum

Święta tuż, tuż :)zapraszamy więc w ramach Rodzinnej niedzieli w Muzeum na kreatywne warsztaty ...

Kwartet Śląski - Pokolenie Stalowowolskie

9 grudnia o godz. 17:00 zapraszamy na koncert Kwartetu Śląskiego w składzie Szymon Krzeszowiec (I ...

MIKOŁAJKI W MUZEUM

6 grudnia każdego roku obchodzimy dzień ulubionego przez wszystkie dzieci św. Mikołaja. Zachęca ...

Oferta Świąteczna – Bożonarodzeniowa

Jak co roku Muzeum Regionalne w Stalowej Woli za sprawą autorskich propozycji zajęć plastycznych ...

Zapraszamy na warsztaty florystyczno-rękodzielnicze pt. "Las w słoiku"

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli zaprasza na warsztaty florystyczno- rękodzielnicze w Szkole Rysun ...

Malarstwo i Mural w Szkole Rysunku i Malarstwa w Stalowej Woli

10 listopada w Stalowej Woli ruszyła Szkoła Rysunku i Malarstwa ,,Karpiński”, której organizat ...

Promocja książki Szkło i Ceramika art déco

Zapraszamy na spotkanie promujące najnowszą publikację Muzeum „Szkło i ceramika art déco ze z ...

Lekcja Śpiewania na Rynku w Rozwadowie

W sobotę, 10 listopada o godz. 15.00, na Rynku w Rozwadowie odbędzie się Lekcja Śpiewania najpi ...

Otwarcie wystawy Wielka Wojna nad Dolnym Sanem

Zapraszamy na wernisaż wystawy "Wielka Wojna nad Dolnym Sanem" już w najbliższą sobotę o godz. ...
Kontynuując przeglądanie tej strony, akceptujesz pliki cookies. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej Polityce prywatności.
Zaakceptuj