dział historii

  • data:
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

Dział historii gromadzi przede wszystkim zabytki, archiwalia i fotografie obrazujące dzieje Stalowej Woli, Rozwadowa i okolic.

  • Drukuj
  • E-mail

 

W zbiorach działu historii Muzeum Regionalnego w Stalowej Woli znajduje się blisko sześć tysięcy eksponatów. Kolekcja, której podstawę tworzą zabytki związane z historią regionu nadsańskiego, obejmuje muzealia ikonograficzne, historyczne oraz archiwalia. Trzon muzealnej kolekcji stanowią zabytki związane z dziejami Rozwadowa oraz historią Stalowej Woli – budowanej w ramach realizacji planu COP.

Zbiorem istotnym zarówno dla dziejów regionu jak i historii ogólnopolskiej jest grupa materiałów poświęconych Centralnemu Okręgowi Przemysłowemu. Zespół tworzą unikatowe fotografie i archiwalia dokumentujące gospodarczą historię II RP widzianą przez pryzmat Stalowej Woli - jednej z najważniejszych realizacji planu COP. W kolekcji znalazły się materiały związane z budową Zakładów Południowych, Elektrowni i miasta Stalowa Wola - dokumentacja dotycząca modernistycznego zespołu architektoniczno-urbanistycznego miasta oraz fotografie i archiwalia dokumentujące przejawy jego życia gospodarczego, kulturalnego i społecznego.

Muzeum Regionalne w Stalowej Woli ma jedną z największych kolekcji sztuki art déco w kraju. Stała wystawa: „COP dla przyszłości. Ludzie, przemysł, architektura", w atrakcyjny sposób prezentuje fragment dużego muzealnego zbioru, na który składa się ponad 1000 eksponatów. Od 2006 roku systematycznie gromadzi kolekcję rzemiosła artystycznego, przedmiotów użytkowych, materiałów archiwalnych, graficznych należących do stylistyki art déco. Kolekcję zapoczątkowały zdeponowane w Muzeum unikatowe, polskie meble biurowe wykonane w Fabryce Mebli Biurowych Józefa Magrowicza z Pabianic dla biur przedwojennych Zakładów Południowych w Stalowej Woli. Zbiór ten uzupełnia para foteli na konstrukcji z giętych stalowych rurek, prawdopodobnie firmy Jarnuszkiewicza. W kolekcji ponadto są wytwory fabryk i warsztatów stolarskich z terenu dawnej II Rzeczypospolitej oraz kilka przykładów mebli z Europy Zachodniej. Znaczące są także zbiory tkaniny artystycznej zwłaszcza kilimy i makaty pochodzące z Polski, głównie ze Lwowa, regionu Małopolski i jak i ze Spółdzielni Ład. W kolekcji nie brakuje także wyrobów ze srebra i metalu pochodzących m. in. z wytwórni Frageta, braci Henneberg, ale także wyprodukowanych w Niemczech, Austrii i Czechach. Znajdują się tu cukiernice, patery, papierośnice oraz unikatowe metalowe opakowania po produktach typu czekoladki, ciastka czy kosmetyki. Fenomenem art déco są szklane flakony, żardiniery, zestawy toaletowe, galanteria stołowa produkowane przez polskie huty: Niemen, Zawiercie, Hortensja, a także pochodzące z Belgii, Czech i Niemiec. Ceramikę reprezentują wyroby pochodzące m.in. z fabryk w Pacykowie i Ćmielowie, które zamawiały projekty nowych wzorów u Zofii Stryjeńskiej czy Bogdana Wendorfa oraz obiekty pochodzące z fabryk w Bolesławcu, Tułowicach, Żorach, Katowic Bogucic. W zbiorach znaleźć możemy także przedmioty zakresu techniki i użytku codziennego. Ważnym elementem kolekcji są zbiory kilkudziesięciu rysunków, druków reklamowych, publikacji i pocztówek dotyczą głównie promocji i reklamy polskich produktów spożywczych, turystycznych, a także kinematografii.

Dzieje Rozwadowa – dawnego miasteczka, obecnie dzielnicy Stalowej Woli, sięgają roku 1690. Archiwalia dotyczące historii Rozwadowa, znajdujące się w zbiorach Muzeum Regionalnego, datowane są na XIX/XX w. W obrębie tego zespołu znajduje się dokumentacja o zróżnicowanej tematyce poświęcona rozwojowi i zmianom, jakie zachodziły w mieście na przestrzeni lat. Archiwalia obejmują dokumenty związane z kolejową przeszłością Rozwadowa (był to niegdyś duży i znaczący węzeł kolejowy), działalnością lokalnych urzędów (sąd, urząd podatkowy), działalnością organizacji i towarzystw (np. TG Sokół, Chór Hejnał), dokonaniami mieszkańców Rozwadowa. Rozwadowiana to także bogaty materiał ikonograficzny. Szczególne znaczenie mają zwłaszcza fotografie i pocztówki dokumentujące nieistniejącą już architekturę dawnego Rozwadowa. Z historią miasta ściśle wiążą się dzieje rodziny książąt Lubomirskich. Ród sławnych zwycięzców i mecenasów kultury wyraźnie zaznaczył również swą obecność w regionie nadsańskim. Za sprawą Jerzego Ignacego (1687-1753), w konsekwencji wykupienia przez niego majątków w rejonie Rozwadowa, rzeszowska linia książęca przekształciła się w rozwadowską. Od I połowy XVIII w. losy Rozwadowa i okolic są więc związane z działalnością księcia i jego następców. Poświadczeniem tejże działalności i losów poszczególnych członków rodziny są obiekty znajdujące się w zbiorach Muzeum. Jest to kolekcja o zróżnicowanej charakterystyce z zabytkami datowanymi na okres od XIX w. do końca lat 40. XX w. Przeważa w niej dokumentacja aktowa, występują nieliczne fotografie. Obiekty tworzące zbiór cechuje znaczna wartość historyczna, rozumiana dwukierunkowo. Z jednej strony kolekcja, ze względu na jej regionalny wymiar, wpisuje się w misję Muzeum, którego celem jest udostępnienie odbiorcy przestrzeni do kontaktu z wartościami lokalnego dziedzictwa. Z drugiej, w kontekście roli, jaką ród odegrał w dziejach państwa polskiego, ma znaczenie ogólnokrajowe.

działy muzeum

dział sztuki

Początek zbiorom sztuki w stalowowolskim Muzeum Regionalnym dał przekaz kolekcji Towarzystwa Sztuk ...

dział historii

Dział historii gromadzi przede wszystkim zabytki, archiwalia i fotografie obrazujące dzieje Stalow ...

dział etnografii

Dział etnografii zajmuje się gromadzeniem zabytków kultury ludowej Lasowiaków, zamieszkujących ...

dział archeologii

Dział archeologii gromadzi materiały zabytkowe dotyczące wszystkich okresów pradziejów oraz wcz ...