Miniatury Jana Markuta

  • data: 24 marca – 19 kwietnia 2002
  • kurator:
  • inne:
  • nieco dłuższy tekst:

 

Wystawa Miniatury Jana Markuta prezentuje twórczość znanego artysty malarza związanego z Rozwadowem.

 

            Jan Markut urodził się w 1928 r. we Francji, w rodzinie emigrantów z Polski. Tuż przed II wojną światową rodzina Markutów powróciła do Polski. W czasie okupacji jako młody chłopiec pracował w rozwadowskim tartaku, by uchronić się przed wywózką do Niemiec. Po wojnie kształcił się w poznańskim Liceum Plastycznym, a następnie w tamtejszej Akademii Sztuk Plastycznych. Obok talentów malarskich wykazywał duże uzdolnienia muzyczne, studiując równocześnie z ASP wokalistykę w Konserwatorium Muzycznym. W latach 70-tych wyjechał na stałe do USA.

Szczególnie zasłynął jako miniaturzysta. Słynnym jego dziełem stał się cykl miniatur portretowych przedstawiających prezydentów USA od Jerzego Waszyngtona do Billa Clintona. Był członkiem Zwiazku Polskich Artystów Plastyków, a także zagranicznych prestiżowych stowarzyszeń twórczych, m.in.: Royal Society of Miniature Painters,  Sculptors and Gravers w Londynie, Miniature Artists of America. Zmarł w 1993 r.

  • Drukuj
  • E-mail

Jan Markut urodził się 26 lutego 1928 r. w  Ars-sur-Moselle we Francji. Gdy miał 10 lat, Markutowie (rodzice Roman i Antonina z synami Janem i Tadeuszem) wrócili do Polski. Osiedlili się w Bydgoszczy, gdzie ojciec podjął pracę w obsłudze lotniska wojskowego. We wrześniu 1939 po demobilizacji uciekali przed Niemcami na wschód, tułaczka zakończyła się w Rozwadowie, gdzie mieszkała cała rodzina ojca. Tu przeżyli czas wojny i okupacji niemieckiej. Roman Markut został aresztowany i wywieziony do kamieniołomów w Gross Rosen za przynależność do AK Janek musiał podjąć pracę w rozwadowskim tartaku, aby uniknąć wywózki na roboty do Niemiec.

Po wojnie kończył szkołę powszechną w Rozwadowie - już wtedy nauczyciel rysunków, późniejszy dyrektor, Ferdynand Mazur dostrzegł talent chłopca. Następnie uczęszczał do rozwadowskiego Gimnazjum Ogólnokształcącego, mieszczącego się w zamku Lubomirskich, obecnej siedzibie Muzeum Regionalnego. Dalsza jego edukacja artystyczna przebiegała w Liceum Plastycznym w Poznaniu (od 1948 r.), a następnie na tamtejszej Akademii Sztuk Plastycznych, którą ukończył w 1954 r. W owym czasie studiował również wokalistykę w Konserwatorium Muzycznym i śpiewał solówki w chórze Polskiego Radia w Poznaniu. Pracę magisterską z architektury wnętrz bronił w Warszawie u prof. Bogusławskiego..

W 1955 r. poślubił lwowiankę Krystynę Sawę, poznaną w Rozwadowie, kiedy przyjeżdżał z Poznania do rodziców. Osiedli na Śląsku. Urodzili im się dwaj synowie: Tomasz i Maciej. Jan Markut projektował wnętrza sklepów, kawiarń, klubów i restauracji na terenie Górnego i Opolskiego Śląska. Projektował i drukował tkaniny dekoracyjne i malował portrety i ikony. W lutym 1972 roku wyjechał z rodziną do USA. Najpierw mieszkali w Chicago, a po sześciu latach przenieśli się na Florydę.

Tam Jan Markut, dzięki wielkiemu talentowi i wytrwałej pracy zdobył sobie wysoką pozycję w świecie artystycznym jako malarz miniaturzysta. Tak trudna specjalizacja jaką jest portret w miniaturze, stanowiła jego największą pasję. Zauroczyła go przez swą detaliczność, dokładność precyzyjność.

Wykonywał też pięknie iluminowane kaligrafie i ikony. Często odtwarzał wizerunki starych ikon, jak również tworzył swoje własne, bogato złocone w rzeźbionych ramach z jednego kawałka drewna.

Duży rozgłos w USA przyniosła mu seria miniatur przedstawiających prezydentów amerykańskich, poczynając od Waszyngtona na Clintonie kończąc. Kolekcję tę malował 11 lat. Oczywiście w tych latach powstały też inne jego prace, które wystawiał na międzynarodowych wystawach miniatur.

Należał do wielu stowarzyszeń artystycznych, z których najbardziej prestiżowym było Królewskie Stowarzyszenie Miniaturzystów w Londynie, pod patronatem królowej Elżbiety II. Chlubił się przynależnością do Polskiego Związku Artystów Plastyków.

Zdobywał wiele nagród na wystawach, a w Londynie otrzymał dwukrotnie Złoty Puchar (Golden Bowl) za jakość wystawianych prac. Znany był w świecie artystycznym, w mediach ukazywały się publikacje o jego twórczości i nagrodach, które uzyskał.

Zmarł w USA, 15 listopada 1993. W roku 2001 jego prochy sprowadzono do Polski i 26 maja uroczyście pochowano na cmentarzu w Rozwadowie, w grobie rodziców.

archiwum wystaw 2002

Z dziejów regionu nadsańskiego

24.03.2002 do 4.12.2014 Pirwsza wystawa stała w stalowowolskim muzeum prezentująca zabytki arche ...

Miniatury Jana Markuta

  Wystawa Miniatury Jana Markuta prezentuje twórczość znanego artysty malarza zwi ...

Alfons Karpiński – wystawa monograficzna

Wystawa poświęcona twórczości znanego i cenionego artysty pokolenia  modernistów,  uc ...

Lubomirscy linii rzeszowsko-rozwadowskiej w portrecie

Wystawa czasowa Lubomirscy linii rzeszowsko - rozwadowskiej w portrecie przedstawia jeden z ...

Cyganie – inni ludzie tacy jak my. Fotografie Tomasza Tomaszewskiego

Na  wystawę „CYGANIE - INNI LUDZIE TACY JAK MY”  składa  się kilkadziesiąt fo ...

Bursztyn w nauce i sztuce

  Wystawa przygotowana  przez Polską Fundację Ochrony Przyrody PRO NATURA w Krakowie&nb ...

Krzemień pasiasty – kamień optymizmu

Wystawa prezentuje efekty II Sandomierskich Warsztatów Złotniczych  zorganizowanych przez Muz ...

Twórczość Jacka Malczewskiego ze zbiorów Lwowskiej Galerii Sztuki

Największa wystawa dzieł Jacka Malczewskiego, jaką kiedykolwiek pokazywano poza Galerią Lwowską ...

Ryszard Stryjec – rysunek i grafika z kolekcji Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie

Ryszard Stryjec (1932-1997) znany jest przede wszystkim jako grafik, choć tworzył też rzeźby i o ...

Polskie ludowe instrumenty muzyczne

Wystawa prezentuje instrumenty ludowe pochodzące z różnych regionów Polski.     ...