A. Karpiński, Portret chłopca w marynarskim ubranku A. Karpiński, Portret chłopca w marynarskim ubranku

dział sztuki

Początek zbiorom sztuki w stalowowolskim Muzeum Regionalnym dał przekaz kolekcji Towarzystwa Sztuk Pięknych w Stalowej Woli.

Specyfika i charakter kolekcji zdominowana jest przez prace artystów tworzących w naszym regionie, bądź z nim związanych pochodzeniem. Dominują grafika i rysunki, natomiast w czasie kilku lat działalności Muzeum wzbogaciło się o nowe prace, artystów pochodzących z naszego regionu. Są to m.in. grafiki Romana Zielińskiego, Stanisława Świecy czy Anny Iglikowskiej, obrazy Kazimiery Myk-Magdziak, Alicji Czajkowskiej-Magdziak, Krzysztofa Czerwiaka, Sławomira Tomana i innych. Wśród zebranych dzieł ważną grupę stanowią prace związane z ikonografią regionu, będące znakomitym dokumentem jego historii i kultury artystycznej.

W zbiorach znajdują się także prace laureatów międzynarodowego konkursu Autoportret (organizowanego przez Muzeum w latach 2002- 2009). Była to okazja do zaprezentowania się młodych artystów, studentów Akademii Sztuk Pięknych całego świata, którzy być może wyznaczą trendy w sztuce współczesnej.

Kolekcja prac Alfonsa Karpińskiego

Kontynuując kierunek kolekcjonerstwa Muzeum gromadzi prace Alfonsa Karpińskiego, wybitnego artysty urodzonego w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli).

Alfons Karpiński (1875-1961) studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, następnie naukę kontynuował w Monachium. W okresie 1904-1907 doskonalił swój warsztat malarski w wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych, zaś w latach 1908-1912 kształcił się w paryskiej Académie Willi. Na stałe zamieszkał i tworzył w Krakowie. Członek Towarzystwa Artystów Polskich "SZTUKA", Powszechnego Związku Artystów Polskich, Grupy Zero i Grupy Dziesięciu. Po II wojnie światowej należał do warszawskiego ugrupowania Zachęta. Karpiński reprezentował nurt dekoracyjny w sztuce początków XX wieku, przyjmując także pewne wpływy symbolizmu, a następnie tendencje tradycjonalistyczne w latach 20. i 30. XX w. Znany jest z portretów kobiecych, kameralnych wnętrz, a także subtelnych scen paryskich.

W kolekcji Muzeum znajduje się już kilkanaście obrazów olejnych Alfonsa Karpińskiego. Zbiór ten powiększył się zwłaszcza przez ostatnie lata, kiedy muzeum zakupiło m.in. autoportret artysty, a także unikatowe obrazy przedstawiające odpust wiejski z jego wczesnej twórczości (jeden z nich to wielkoformatowe płótno, unikalne w oeuvre artysty). W zbiorze wyróżnia się także Portret chłopca w marynarskim ubranku – jeden z najpiękniejszych wizerunków dziecka, jakie namalował Karpiński. Nie brakuje oczywiście portretów kobiet, o wyrafinowanej estetyce i subtelnie zaznaczonej kobiecości (np. wspaniały Portret Pani Pieńkowskiej). Ponadto Muzeum dysponuje jednym z największych zbiorów rysunkowych szkiców Alfonsa Karpińskiego. Są to m.in. studia postaci, portretów, fragmentów budowli, datowane na początki dwudziestego stulecia. Widoczne jest zarówno zafascynowanie paryskimi widokami (Most na Sekwanie w Paryżu), jak i rodzimym folklorem (Dziewczyna z Bronowic). Wyrazisty Szkic do portretu matki, czy Studium idącego mężczyzny, to niektóre przykłady doskonałego warsztatu artysty. Inną grupę stanowią rysunkowe studia aktów kobiecych oraz męskich, odznaczające się precyzją i kunsztem rysunku, pokazują zainteresowanie doskonaleniem szczegółów anatomii i fizjonomii ludzkiej.

Kolekcja prac Stefana Norblina

Stefan Norblin (1892-1952), malarz, portrecista przedwojennych elit, ponadto grafik, twórca plakatów, ilustrator, projektant strojów teatralnych – wszechstronny artysta dwudziestolecia międzywojennego, działający głównie w Warszawie. Po 1939 r. przez Rumunię i Irak wraz żoną aktorką Leną Żelichowską znalazł się w Indiach, gdzie między 1941 a 1946 rokiem ozdobił kilka rezydencji maharadżów, m.in. ogromny Pałac Umaid Bhawan w Jodhpurze. Wielkie malowidła ścienne i na płótnie w stylistyce art déco umiejętnie połączył z mitologią hinduską, portretował władców, projektował wnętrza – tym samym pozostawił największy zbiór sztuki polskiej w Azji. W 1946 r. wraz żoną i synem dotarli do San Francisco. Artysta nadal malował, głównie portrety znanych Amerykanów i Polonii, aż do swojej tragicznej śmierci w 1952 r.

W roku 2011 Muzeum Regionalne w Stalowej Woli po raz pierwszy po wojnie zorganizowało wystawę Stefan Norblin (1892-1952). Artysta wszechstronny. Wystawa po sukcesie w Stalowej Woli zaprezentowana została także w Indiach. Sylwetka Stefana Norblina przypomina lata świetności stylu art déco, a jego ciekawa biografia, nowatorskie podejście do wykorzystania owej stylistyki na gruncie egzotycznej kultury, otwiera niejako okno na szerszy aspekt rozumienia „artdekowskiej” dekoracyjności. Norblin jawi się jako ciekawy malarz, projektant, grafik, designer, który dał się poznać nie tylko polskiej publiczności, ale odnalazł się także w pozaeuropejskiej tradycji, co znalazło wyjątkowy wyraz artystyczny zwłaszcza w unikatowych realizachach w Indiach.

Dzięki wystawie w stalowowolskim Muzeum rozpoczęto badania nad twórczością artysty. W ślad za nimi nastąpiło oraz dalej trwa gromadzenie kolekcji jego prac. Dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakupiono kilkunaście kalifornijskich obrazów Stefana Norblina, które zostały wcześniej wypożyczone do Stalowej Woli przez The Polish Arts and Culture Foundation (PACF) z San Francisco (odnowione, pokazano na wystawie w 2011r.). Kolekcja obejmuje prace z okresu amerykańskiego jak i kilka o prowieniencji indyjskiej m.in.: całopostaciowy Portret Generała Douglasa MacArthura, portrety założyciela banku amerykańskiego Amadeo Pietro Gianniniego, czy wielkoformatowy indyjski Poganiacz bydła (Woźnica).

Ponadto dzięki niezwykłej hojności Clausa-Ullricha Simona (niemieckiego badacza), muzeum otrzymało dwie przedwojenne prace na papierze autorstwa Stefana Norblina. Ofiarodwaca przekazał także archiwum badań nad twórczością artysty (znajduje się w nim w sumie kilkaset dokumentów, fotografii i często unikatowych slajdów). Jednocześnie ofiarodawca wyraził nadzieję, że Muzeum Regionalne w Stalowej Woli stanie się centrum badań nad twórczością Stefana Norblina. Jego wolą jest także udostępnianie archiwum dla wszystkich, którzy pragną popularyzować wiedzę o tym twórcy. 

W 2013 roku Muzeum dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakupiło kolejne obrazy artysty. Maharadża na koniu to wielkoformatowe płótno, które uzupełniło kolekcję z amerykańskiej PACF. Natomiast prosto z Kanady przyjechał przedwojenny, okazały Portret Kazimierza Skarżyńskiego. W roku 2015 muzeum pozyskało pięć plakatów artysty.

Więcej o Stefanie Norblinie na blogu: www.stefannorblin.pl